W ślad za Forum Związków Zawodowych, prezentujemy list Przewodniczącego FZZ Tadeusza Chwałki do Przewodniczącego Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych Marka Biernackiego oraz Przewodniczącego Komisji Polityki Społecznej i Rodziny Sławomira Piechoty z negatywną opinią dot. projektu ustawy o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych.
Bydgoszcz, 22 listopada 2010 r.
Sz.P.
Marek Biernacki
Przewodniczący
Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych
Sz.P.
Sławomir Piechota
Przewodniczący
Komisji Polityki Społecznej i Rodziny
Dotyczy: projektu ustawy o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych
i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011 i 2012 skierowanego do Sejmu RP – Druk 3579 z dnia 4 listopada 2010 r.
W odpowiedzi na przekazaną do Sejmu RP w dniu 12 listopada 2010 r. kolejną, zmienioną przez na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 26 października 2010 r., wersję projektu ustawy o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011 i 2012, Forum Związków Zawodowych przedkłada swoją negatywną opinię.
Przede wszystkim jak wskazywaliśmy już w poprzednich opiniach, naszym zdaniem nie ma konieczności regulowania zwolnień w administracji w drodze ustawy. Aktualnie obowiązujące przepisy umożliwiają bowiem dokonywanie niezbędnych zwolnień bez wprowadzania odrębnych regulacji, których zgodność z Konstytucją jest wątpliwa.
Niezależnie od powyższego nie uwzględniono w projekcie szeregu zgłaszanych istotnych zastrzeżeń. Podtrzymując nasze wcześniej zaprezentowane stanowisko pragniemy zwrócić uwagę, że ponownie w projekcie nie uwzględniono szczególnej ochrony pracowników przysługującej na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r o związkach zawodowych oraz pracowników będących społecznymi inspektorami pracy. Stanowi to naruszenie gwarancji wolności zrzeszania się w związkach zawodowych
i powszechnie stosowanego standardu obowiązującego w Unii Europejskiej (także
w przypadku zwolnień grupowych) dotyczącego ochrony prawa organizowania się
i procedury określania warunków zatrudnienia pracowników służby publicznej (Konwencja Nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca ochrony prawa organizowania się
i procedury określania warunków zatrudnienia w służbie publicznej). Godzi to również
w społeczną inspekcję pracy poprzez wprowadzenie wyłomu w szczególnej ochronie stosunku pracy społecznych inspektorów pracy wynikającej z art. 13 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 o społecznej inspekcji pracy. Ochrona taka jest przewidziana nawet w ustawie z dnia 1 lipca 2009 r o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników
i przedsiębiorców.
Projektodawca w zmodyfikowanej wersji projektu zdecydowanie lepiej potraktował grupę pracowniczą, która nie podlega ochronie na podstawie odrębnych ustaw tj. osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe, kierowników jednostek niebędących osobami zajmującymi stanowiska kierownicze, głównych księgowych jednostki, audytorów wewnętrznych jednostki, pełnomocników do spraw ochrony informacji niejawnych jednostki, pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy.
Naszym zdaniem do przeprowadzanych zwolnień powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania
z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
W ustawie tej przewiduje się wypłatę dodatku wyrównawczego dla pracowników korzystających ze szczególnej ochrony, którym wypowiedziano warunki pracy i płacy ze skutkiem w postaci obniżenia wynagrodzenia i to do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Natomiast projekt ustawy o racjonalizacji, takiego rozwiązania nie przewiduje.
Również warunki i procedury konsultacji zasad i procesów zwalniania pracowników proponowane w/w projekcie znacznie odbiegają od tych uregulowanych w ustawie, która przewiduje:
1. konsultacje dotyczące. możliwości uniknięcia lub zmniejszenia rozmiaru zwolnień oraz spraw pracowniczych związanych z tym zwolnieniem w tym zwłaszcza możliwości przekwalifikowania lub przeszkolenia zawodowego, a także uzyskania innego zatrudnienia przez zwolnionych pracowników
2. szerszy katalog informacji przekazywanych organizacjom związkowym w procesie konsultacji
3. wielostopniowe konsultacje – przy przedstawianiu zasad zwolnień, przy zawieraniu porozumienia
4. możliwość zawarcia porozumienia pomiędzy związkami zawodowymi a pracodawcą,- natomiast projekt ustawy o racjonalizacji przewiduje jedynie powiadomienie związków zawodowych i opinię związków zawodowych w tej sprawie
5. dłuższe terminy konsultacji ze strona związkową np. 20 dni od daty zawiadomienia
o zwolnieniach na zawarcie porozumienia – natomiast projekt ustawy
o „racjonalizacji” jedynie 7 dni
6. możliwość zastosowania zastrzeżeń, co do zamiaru wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartą na czas nieokreślony.
Ponadto projektowana ustawa nie przewiduje gwarancji ponownego zatrudnienia pracownika, z którym rozwiązano stosunek pracy w ramach racjonalizacji, jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy. Możliwość taką przewiduje natomiast ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników.
Poza tym projekt ustawy godzi w podstawowe prawo związkowe wyrażone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych – obrony praw ludzi pracy przez związki zawodowe – poprzez wyłączenie stosowania przepisu art. 32 ustawy
o związkach zawodowych i art. 38 Kodeksu pracy – konsultacji wypowiedzenia z zakładową organizacją związkową i zastąpienia jej opinią związku zawodowego dotyczącą sposobu prowadzenia racjonalizacji zatrudnienia – art. 9 ust. 4 i 6 projektu ustawy.
Również zmiany polegające na:
– ograniczenie stosowania art. 41 Kodeksu pracy – ochrona stosunku pracy w trakcie usprawiedliwionej nieobecności w pracy – art. 10 ust. 2 – 3 projektu ustawy;
– wprowadzenie możliwości wypowiedzenia stosunku pracy pracownikom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego – bez odniesienia do ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.
o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej i art. 118 tejże ustawy obejmującego ochroną stosunek pracy w/wym. osób – art. 11 projektu ustawy;
– wprowadzenie możliwości wypowiedzenia stosunku pracy pracownikom,
o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz pracownikom będącym społecznymi inspektorami pracy – art. 11 projektu ustawy;
naruszają podstawowe prawa związkowe wyrażone w art. 1 ustawy o związkach zawodowych:
– ust. 2 prawo do niezależności w swojej działalności statutowej od administracji państwowej,
– ust. 3 prawo do jednakowego traktowania wszystkich związków zawodowych przez organy państwowe.
W związku z tym stanowczo sprzeciwiamy się wprowadzeniu w życie projektowanych rozwiązań.
Z poważaniem
Przewodniczący
Forum Związków Zawodowych
/-/ Tadeusz Chwałka
źródło: www.fzz.org.pl